دسته دختران

* هشدار لو رفتن داستان

جشنواره فیلم فجر به عنوان رویداد مهم فرهنگی کشور محفلی برای نقد و گفت‌وگو درباره موضوعات فیلم‌ها از منظرهای متفاوت شده‌است. به نوعی علاوه بر اینکه نقدهای فنی زیادی درخصوص فیلم‌ها از سوی صاحب‌نظران منتشر می‌شود، کارشناسان و تحلیل‌گران فیلم‌ها را مورد تحلیل موضوعی نیز قرار می‌دهند.

در این تحلیل‌های موضوعی، تحلیل فیلم‌های مربوط به حوزه زنان و خانواده پررنگ است. یکی از این فیلم‌ها که از این منظر مورد نقد و تحلیل، فیلم “دسته دختران” با کارگردانی منیره قیدی بود. این فیلم که نوعی بازنمایی از نقش زنان در دفاع مقدس بود مورد نقدهای بسیاری قرار گرفت.

گویی «دسته دختران» در پی این است که نوع دیگری از نقش آفرینی زنان در دفاع مقدس را به نمایش بگذارد. فارغ از تصاویری که از کمک زنان در پشت جبهه‌های جنگ به نمایش گذاشته شد، دسته دختران جلوه‌ای از حضور زنان در بطن جنگ است.

روایت چند زن که با تشکیل یک تیم قصد دارند به خط مقدم جبهه بروند. با آنکه سعی شده بود نشان دهد زنان نیز می‌توانند در بخش‌هایی از جنگ که مردانه تلقی می‌شود نیز حضور داشته‌باشند، روایتی فاخر و مبتنی بر ارزش از این فعل زنان به نمایش گذاشته نشد.

در حین فیلم نشان داده شد که هرکدام از این زنان به بهانه و هدف دیگری به خط مقدم آمدند و هدف اصلی آنان لزوما دفاع از میهن و از این دست اهداف آرمان‌گرایانه نبود. نیکی کریمی که فرمانده دسته نیز بود، در سکانس‌های پایانی فیلم هدف خود را از آمدن به خط مقدم کشته شدن و رفتن پیش فرزندانش که به شهادت رسیده بودند عنوان کرد.

یکی دیگر از زنان نیز پس از آن‌که خبری از همسرش پیدا کرد بدون اطلاع قبلی دسته را ترک کرد و رفت. این رفتارها و سکانس‌ها این تصویر را القا می‌کرد که احساسات زن نه تنها سازنده نیست بلکه به صورت عاملی رفتار می‌کند که برخلاف عقلانیت است.

البته می‌توان برخی از سکانس‌ها را نیز به این صورت تعبیر کرد که احساسات زنان به صورت عامل پیش‌برنده ظهور داشت. در جایی که پسر سرباز ماشین را با حرف یکی از زنان دسته درست می‌کند و با آن ماشین به خط می‌روند. یا در سکانس‌های پایانی با حضور یکی از زنان در کنار همسرش که به گفته خودش کارهای خلاف بسیاری می‌کرد، به مردم کمک کرد تا از شهر بیرون بروند.

بنابراین این فیلم در نوع خودش که تصویر دیگری از حضور زنان در جنگ دفاع مقدس را به نمایش گذاشت تا حدی موفق بود. اما در نمایش دادن زنانی که بتوان گفت حماسه و یا نقش آفرینی در راستای ارزش‌های ملی و مذهبی انجام دادند، ناکام بود. در یک نگاه دیگر نیز می‌توان گفت این زنان اشتباهاتی را در حین انجام دادن کارهایشان مرتکب شدند که به نوعی این اشتباهات ناشی از جنسیت آنان و به دلیل زن بودنشان بود.

در نهایت می‌توان گفت منیره قیدی در دسته دختران روایتی جدید از زن در سینمای دفاع مقدس نمایش داد. با این وجود می‌شد این زنان با همه با رنج و مشقتی که هر انسانی با آن روبه‌رو است وجهه‌ای بسیار پیش‌برنده‌تر و در راستای نقش خانوادگی، با کنشی فعالانه‌تر به تصویر بکشد.

نویسنده: امیرمحمدکوچک زاده


  |جنس اول؛ رسانه زنان و خانواده

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.