زنانگی و لوندی

چه کسانی زن را به کالای جنسی تقلیل داده‌اند؟

یکی از سوءتفاهم‌های عمیق ما نسبت به زنانگی، هم‌نشین ساختن این مفهوم با «جذابیت جنسی» است. این سوء برداشت نزد دو طیف اسلامی و فمینیستی حوزه مطالعات زنان وجود دارد. در حالی که «جذابیت» عنصر قوام‌بخشِ «همسر» است نه «زن». مفهوم همسر نیز هم دلالت بر مرد و هم دلالت بر زن دارد. یعنی اساسا «جذابیت جنسی» در چارچوب خانواده و مناسبات زناشویی تعریف می‌گردد و نه غیر از آن. البته تاکید می‌کنم که «جذابیت» با مفاهیم مشابهی چون زیبایی، آراستگی، وقار و… فرق دارد.

نگاه اسلامی در این زمینه کاملا شفاف و روشن است. اسلام از یک سو زنان را فطرتا متمایل به آراستگی، جمال و تبرج می‌داند. لذا تبرج زنان برای یکدیگر را نه تنها به رسمیت شناخته بلکه به آنها توصیه کرده است که زیورآلات خود را به زنانی که ندارند، قرض بدهید(که برن باهاش پز بدن و بیارن!) اما از سوی دیگر اجازه کمترین عشوه‌گری و خودنمایی در مقابل نامحرم را نه به زن و نه به مرد نداده است. اگرچه در روابط زناشویی انبوهی از تاکیدات و توصیه‌ها به زن و شوهر مبنی بر افزایش جذابیت جنسی خود برای یکدیگر ارائه کرده است.

پس در نگاه اسلامی «همسرِ جذاب» بخش مهمی از ساختار هویتی زن و مرد را تشکیل می‌دهد. نکته مهم اینجاست که اولا جذابیت اکتسابی هم هست و صرفا مبتنی بر ظرفیت‌های بدو خلقت افراد نیست و ثانیا امری کاملا نسبی و قائم به ذائقه افراد است. همان مثل معروف که «علف باید به دهان بزی شیرین بیاد» در اینجا صادق است. ممکن است زنی جذابیت شوهر را در ریش و سیبیل و دیگری در صورت شیش تیغ بیابد. همانطور که ممکن است مردی جذابیت همسر را در برنزه بوده و دیگری در سفید بودن بیابد. تطور مفهوم جذابیت از زنان درباره قاجار تا باربی نشان دهنده همین ذائقه متفاوت است.

اما پیامبران عصر مدرن که اتفاقا در بسیاری از منافع خود شریک و یار غار یکدیگر هستند، چه تصویری از زن را می‌پسندند؟ اساسا سرمایه‌داری و فمینیسم چند نقطه تلاقی مهم با یکدیگر دارند که یکی از آن نقاط تلاقی و اشتراک در برساختِ مفهومی و رسانه‌ایِ «زنِ جذاب» و تقابل آن با «همسرِ جذاب» است. زنان باید از «کلیشه!»ی همسر جذاب بودن خارج شده و تبدیل به «همکارانِ جذاب» در محیط کار، «شهروندانِ جذاب» در محیط جامعه، «مدل‌های جذاب» در رسانه، «فروشندگانِ جذاب» در بازار و… شوند.

حال سوال اینجاست که آیا اموری مانند ورزش‌های قهرمانی و مشاغل غیرمنعطف و سخت از جذابیت جنسی زنان می‌کاهد یا خیر؟ همانطور که گفتم در نگاه اسلامی جذابیت به این معنا کاملا معطوف به خانواده و روابط زناشویی است. و نیز عرض شد که جذابیت امری سیال، قائم به شخص و اکتسابی است. لذا از این منظر، جمع میان جذابیت جنسی و ورزش حرفه‌ای و شغل سخت دور از ذهن نیست. اما آن چیزی که واقعا قابل انکار نیست، تاثیر بلندمدت این امور بر روحیات زنانه‌ای است که ذاتا مقوّمِ جذابیت آنهاست. یکی از عناصرِ مقوّمِ جذابیت زنانه «لوندی» به معنای ناز و عشوه است.

فمینیست‌های محترمی که قائل به اعتبارِ تجربه زیسته هستند و ما مردان را به دلیل زن نبودن از اظهارنظر درباره موضوعات زنانه منع می‌کنند، می‌توانند به درک مردانه از مفهوم جذابیت رجوع کنند تا متوجه شوند که این ادعای من صرف‌نظر از مبانی دینی، مبتنی بر تلقی مردانه از جذابیت جنسی زنان نیز هست. حتی اگر این تلقی متاثر از رسانه‌ها باشد، باز براساس ایده‌ها و استانداردهای شما باید آن را به رسمیت شناخت. لذا کلیشه‌های پوسیده دورانِ خامی فمینیسم مبنی بر مردسالارانه بودن مناسبات زناشویی را دور بریزید و به این تلقی احترام بگذارید.

حال باید پرسید تاثیر بلندمدت ورزش‌های قهرمانی بر رفتارهایی چون ناز و عشوه و لوندی زنانه چیست؟ پاسخ این است که ورزش‌های قهرمانی غالبا با مقولاتی چون خشانت و خشونت، جدیّت، کنتاکت و… همراه هستند و حضور بلندمدت در این ساختار، صرف‌نظر از تاثیرات جسمی آن، باعث همسازی شخصیت فرد با این عناصر و ویژگی‌ها می‌گردد. به عبارت ساده‌تر مشت و لگد خوردن و تمرین‌های سختِ معمول در ورزش‌های قهرمانی، حتی اگر لطافت را از جسم زن نگیرد، قطعا در بلندمدت عشوه‌گری را از یاد او خواهد برد. مگر در موارد استثناء

قطعا عده‌ای با خواندن این متن تذکر خواهند داد که ورزش قهرمانی به این سیاق قطعا بر روی مردان نیز تاثیرات بلندمدت این چنینی دارد. ما هم قبول داریم. و پاسخ ما به این تذکر دوستان این است که اساسا «ورزش قهرمانی» که محصول پیوند سه عنصر بدن، رسانه و اقتصاد است، متعلق به لایف استایل دنیای جدید است. ما در سنت خودمان از «ورزش همگانی» به عنوان یک رویکرد نسبت به سلامت جامعه سخن می‌گوییم که نه تنها هیچ تزاحمی با جذابیت جنسی مرد و زن ندارد بلکه قوام‌بخش آن نیز هست.

نویسنده: ابوالفضل اقبالی


  |جنس اول؛ رسانه زنان و خانواده

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.